TÜRKÜ HİKAYESİ
Kerimoğlu Zeybeği

Pisi'de kalan Kerimoğlu Mehmet'in Pisili Ayşe adlı kadınla olan evliliğinden doğan Hüseyin (Deli Hüseyin), Kocabıyıklar'ın kızı Hatça ile evlenir. Bu evlilikten; Mehmet (1873), Ali (1874), Hüseyin (1876), Gülsüm(1878), Eyüp (1882) adlı çocukları olur. Çobanlık ve Çiftçilikle geçimlerini sağlarlar.

Kerimoğlu Eyüp, Pisili Kerimoğlu ailesinden, Deli Hüseyin ve Hatice' nin en küçük çocuğudur. 1882 doğumludur. Ailenin en büyük oğlu Mehmet bir düğün sırasında öldürülür.İkinci oğlu Ali, Kafkasya cephesinden dönemez. Ayşe hastalıktan ölür. Hüseyin (1874) Pisi Köyünü terk eder ve konturbazlık (tütün kaçakçılığı) işine bulaşır.

Baba Deli Hüseyin de, çocukları küçükken ölür. Pisi'de ailenin tek temsilcisi Eyüp kalır.Ağabeyi Hüseyin ise, daha çok Bodrum yöresine gider gelir. Burada kaçak tütün alıp satma işine girer. Amcası Ali'nin hapiste olduğunu, bu bölgede namlı bir eşkiye olduğunu bilmeden Kerimoğlu adı yüzünden, adı arttıkça artar. Kısa zamanda kendisine yardımcı olacak adamları bulur, işini daha da geliştirir.

Yöre topraklarının olduğu gibi, Pisi topraklarının iki sahibi vardır. Muğlalı Doktor Hüseyin Bey ve Şerif Efendi. Pisi'nin o yıllardaki ağası, Doktor Hüseyin Ney'in kahyası İzzet Ağa'dır. İzzet, aynı zamanda Muhtardır. Onun malları, istediği yere girip çıkar. Kimsa ona karışamaz.

Eyüp, birkaç dönümlük topraklarına (Yazbağı denilen mevkiide) geçimlik darı ekmiştir. İzzet Ağa'nın malları , bu darı tarlasını bozunca, ağabeyinin mavzeriyle tarlaya giren öküzleri öldürür. Bu olay sonrası yaşanan gerginlik, Hüseyin'in gelmesi ve öküzlerin parasını ödemesiyle biter. Ancak İzzet Ağa'nın çobanları, Kerimoğulları'nın tarlasına, hayvanları tekrar salar. Eyüp buna tekrar müdahale eder. Artık düşmanlık, yeniden başlamıştır.

1900 yılında Maşat denilen yerde, bir düğün kurulur. Düğünde Hüseyin'in yakın arkadaşı Kavaklar'ın Karacaoğlan, Eyüp'ün oyununu sarhoş kafayla bozar. Eyüp, bunun hakaret olduğunu bilmesine rağmen, Kocaoğlan'ın ağabeyinin yakın arkadaşı olmasından ses etmez. Ancak Kocaoğlan, gider İzzet Ağa'nın masasına oturur ve onlarla eğlenmeye başlar. Eyüp buna dayanamazve elindeki tek sıkımlık tabancayla, Muhtar İzzet'in üstüne yürür. Kargaşa sırasında İzzet yaralanır ve Eyüp de kaçar. Dere içine girince, Gosmel adında köylüsü tarafından yakalanır. Dövüle dövüle geri getirilir. Eyüp'ün anası Hatça Kadın, olayı duyup düğün meydanına koşar ve oğlunu kurtarır. Ertesi gün Muhtarı vurduğu için, kolcular tarafından arandığı haberi gelir. Yararlı haliyle mavzeri alır ve dağa kaçar. Ardından gelen takipçilerler çatışmaya girer. Bir asker ölmüştür artık.

Olaylar gelişir, genişler. Bu arada Çakallar(Yerkesik-Menteşe Mahallesi) mevkiinde yaşayan İbiş İbram'ın güzel torunu Sarı Sultan'ı, bir düğün arasında görür ve ona aşık olur. Onunla bir süre sonra tanışır, sevişir.

Eyüp'ü yakalamak için devriyeler, bölükler sevkedilir. Birkaç kez çatışma yaşanır ve bu çatışmalar sırasında da bir asker daha ölür.

Eyüp'ü dağlarda koruyan Ağabey'i Hüseyin Efe ve arkadaşlarıdır. Hüseyin, kardeşini önce Bodrum'daki akrabalarının yanına kaçırır sonra da, İstanköy'e götürür. Ancak Eyüp, Sarı Sultan 'a olan aşkı yüzünden, uzun süre orada kalmaz. Geri, kendi dağlarına döner.

Sarı Sultan ile buluşmaları sıklaşır. İbiş İbram durumu anlayınca, torununu uyarır. Sarı sultan'ın da Eyüp'ü sevdiğini öğrenir. Bu işin sonunun hayırlı görmez ve Eyüp'ü ihbar eder. Sarı Sultan'ı da, Yerkesikli Maviler'in Küçük Mehmet'e verir.

1901 yılının güz aylarında, Ağabeyi Hüseyin efe, Kocaoğlan ve Eyüp, Sarı Sultan'ı dedesinden istemek, vermezse kaçırmak için giderler. İbiş İbram, gelenlerin durumundan korkar. "Torunu Sultan'ı vereceğini" söyler. Konuklarını evinde misafir eder. Kız kardeşinin oğluyla da, Yerkesik'te, Eyüp'ü yakalamak için konuşlandırılmış askerler çoktan haber vermiştir. Evi, Kör Arap Lakaplı İsmail Çavuş ve askerleri tarafından sarılır. Sabaha doğru Eyüp'ün yattığı yer kurşunlanarak uykusunda öldürülür. Öldürüldüğünde henüz 19 yaşındadır. Ağabey'i ve Kocaoğlan, yaralı olarak tutuklanır. Eyüp'ün yakınlarına ölüsü verilmez ve öldürüldüğü yerin yakınlarına gömülür.

Eyüp zeybeği çok genç yaşta öldürülmesi nedeniyle, anası Hatça Kadın ve sevgilisi Sarı Sultan tarafından ağıtlar yakılmıştır. Ağıtlar, zamanla türkünün sözlerine kaynaklık etmiştir.

Hüseyin Efe, altı yıla yakın Bodrum zindanlarında kalır. Çıktığı zaman köyüne döner. Peş peşe evlenir. Muğlalı torak ağası Şerif Efendi, Kerimoğlu Hüseyin'i, kahya olarak atar ve yanında silah arkadaşlarından Kafacalı Çolak Mustafa vardır.

Hüseyin'in Kahyalığı sonrası, Pisi'deki iktidar kavgası da kızışır. Hem toprak ağaları hem de kahyalar arasındaki çekişme düşmanlığa dönüşür.

İzzet Ağa, kızı Adile'yi kaçırmaya kalkan Kocaliler'in Mehmet'i, "Kerimoğlu'nu öldürmesi karşılı vereceğini" söyler. Mehmet, Kerimoğlu Hüseyin Efe'yi pusu kurarak Semetyeri mevkiinde sırtından vurup öldürür. Ölüm 20 Ağustos 1923 tarihinde gerçekleşir. Kerimoğlu'nun öldürülmesi yıldırım hızıyla civarda duyulur. Kadınları ağıtlar yakar. Ağası Şerif Efendi olayın derinliğine araştırılması için uğraş verir ancak zamansız ölümü nedeniyle, olay kapanır gider.

Türkü ilk kez Koca Aşa adlı çalgıcı bir kadın tarafından söylenmiştir. Daha sonraki yıllarda Pisili Kemancı Tahir Usta tarafından, düğünlerde zeybek havası olarak söylenip, oyun olarak oynanmıştır. Bugün hala, bölgenin en çok sevilen zeybek havasıdır.

Araştırmacı Yazar H. İlker Altınsoy, türkünün konusuyla ilgili olarak geniş araştırma notlarını "KERİMOĞLU" adlı belgesel romanıyla anlatmıştır. Ayrıca Mahalli Sanatçı İbrahim Ethem YAĞCI ile birlikte belgesel çekimlerini tamamlayarak Kanal F televizyonunda yayınlamışlardır.


Bilgi Kaynak:
Muğla Türküleri. Muğla Ticaret Odası Kültür Yayınları I. Özümüz, Sözümüz, Sazımız Kitabı. s:225-227

Türkü Sözleri:
KERİMOĞLU ZEYBEĞİ

ÖFÜLENDE AMAN AMAN
GARADAĞLARIN SANDALI DA SANDALI
AL GANA BOYANMIŞ KERİMOĞLU’NUN
CAMIDANI DA CAMIDANI

ÖFÜLENDE AMAN AMAN
YERKESİNEN ŞU PİSİ’NİN ARASI
NERLEDE BOZULMUŞ KERİMOĞLUYLA
KÖR ARABIN DA ARASI

ÖFÜLENDE AMAN AMAN
EYÜB’ÜM GİTTİ DE GİTTİ BULUNMAZ
ALLAH’INDAN BULASICA KÖR ARAP
UYKULARDA YİĞİT HURULMAZ




Türkü Yöresi: Muğla
Kaynak: www.ibrahimethemyagci.com



Not : Bu sayfada hata varsa, lütfen bize bildiriniz. [ E-Posta ]
www.radyo09.com